Achilles czyli słaby punkt

Achilles, nieśmiertelny grecki heros, miał jedyny słaby punkt –piętę. Dla wielu biegających pięta, a dokładnie ścięgno przyczepiające się do niej, bywa słabym punktem i źródłem problemu.Ścięgno piętowe tzw. Achilles, łączy mięsień brzuchaty i płaszczkowaty z guzem piętowym. Mięśnie brzuchaty i płaszczkowaty  to mięśnie łydki. Ścięgno Achillesa jest największym i najmocniejszym ścięgnem w ciele człowieka.Bierze ono udział w zgięciu podeszwowym stopy, a tym samym w fazie odbicia stopy podczas chodu i biegu. Ścięgno Achillesa w czasie biegu poddawane jest olbrzymim obciążeniom, przewyższającym kilkukrotnie masę ciała. Przewlekłe przeciążenia ścięgna, mikrourazy mogą być powodem jego  zapalenia. Bardzo często problem zaczyna się niewinnie, bólem po treningu, czasami dopiero dzień po. Wielu biegaczy bagatelizuje problem, a utwierdza ich w tym fakt, że ból mija po kilku minutach treningu. Niestety bagatelizowanie tego sygnału, może być początkiem większych kłopotów. Z punktu widzenia medycyny ból okolic ścięgna Achillesa może mieć różne przyczyny. Generalnie możemy podzielić ten problem na 2 grupy:

1.zapalenie –tendinopatia przyczepu ścięgna

2.zapalenie części głównej ścięgna

Zapalenie przyczepu, nazywane często piętą Haglunda, to ból tylnej części pięty, towarzyszy temu poszerzenie, zniekształcenie i zaczerwienie obrysu samej pięty. Ból wyraźnie dotyczy pięty. Przewlekły proces zapalny prowadzi do powstania osteofitów- zwapnień wokół pięty. Leczenie polega na zwalczaniu stanu zapalnego, noszeniu wkładek pod pietę, zabiegach fizykoterapeutycznych, w przypadkach niepoddających się leczeniu, konieczne bywa leczenie chirurgiczne, które polega na wycięciu zmienionych zapalnie tkanek z wycięciem zwapnień i osteofitów. Zapalenie przyczepu jest znacznie rzadsze wśród biegaczy, niż zapalenie części głównej ścięgna.  W tym przypadku ból zlokalizowany jest wyżej, to znaczy ok. 4-6 cm powyżej pięty. Istotą tego problemu jest nieprawidłowa reakcja naprawcza ścięgna. Rozpoznanie opiera się głównie na wywiadzie (rozmowie z pacjentem) i badaniu pacjenta. To wystarczy doświadczonemu lekarzowi na postawienie rozpoznania.  Ból pojawia się na początku i końcu treningu. W początkowej fazie zapalenia, ścięgno jest rozlegle obrzęknięte. Z czasem, gdy proces trwa dłużej, pojawia się bolesne zgrubienie ścięgna. Jakie są przyczyny:

-wady stóp, płaskostopie, krótkie ścięgno Achillesa

-źle dobranie obuwie –zła stabilizacja pięty i tyłostopia

-brak właściwego rozciągania przed i po treningu

Profilaktyka: rozciąganie / rolowanie / ograniczenie obciążeń treningowych w momencie pojawienia się problemu / unikania biegania pod górę.

Jak leczy się problemy ścięgna Achillesa? Należy rozpocząć od leczenia zachowawczego to znaczy nieoperacyjnego. Takie postępowanie powinno być stosowane przez minimum 6 miesięcy. Pierwszym krokiem, często bolesnym dla biegacza, powinna być przerwa w treningu.  Co do następnych działań nie ma wśród lekarzy konsensusu. Nie ma badań naukowych o wyższym poziomie referencyjności, które opisywałyby algorytm postępowania. W praktyce często stosujemy zabiegi fizykoterapeutyczne (laser, ultradźwięki, pole magnetyczne, etc.) mimo, że nie ma jednoznacznych badań na temat ich skuteczności, natomiast wiemy że przynoszą one ulgę pacjentom, szczególnie jeśli połączyć je z terapią manualną i programem ćwiczeń ekscentrycznych. Dobre efekty przynosi połączenie ćwiczeń z zabiegami fali uderzeniowej. Wyniki zastosowania osocza bogato płytkowego w świetle najnowszych badań są rozczarowujące.

W przypadku braku poprawy po około 6 miesiącach leczenia, należy rozważyć leczenie chirurgiczne. Problemy ścięgna Achillesa charakteryzuje trudny do przewidzenia wynik leczenia i indywidualny przebieg. Problem z piętą może z błahego przeobrazić się w bardzo poważny. Może nawet być dla biegacza tym, czym była pięta dla Achillesa.

Udostępnij:

dr n. med. Pawel Walasek

doktor nauk medycznych, specjalista ortopeda traumatolog
Edukacja : ukończył Akademie Medyczną w Warszawie w roku 1998, od roku 2000 związany z oddziałem Urazowo-Ortopedycznym Szpitala Bielańskiego, w roku 2007 uzyskał tytuł specjalisty
ortopedy, w roku 2015 obronił prace doktorską ”Obserwacje kliniczne z analizą powikłań i badanie rozkładu naprężeń dla modelu złamania przezkrętarzowego kości udowej leczonego gwoździem sródszpikowym gamma w różnych jego wariantach”

Dodaj komentarz